گلند ضدانفجار

گلند ضدانفجار یک اتصال بسیار قوی و مهر و موم شده‌ای را ایجاد می‌کند؛و باعث محافظت کامل تجهیزات الکتریکی می‌شود. زیرا ساختاری را ایجاد می‌کند که از ورود هر چیز خارجی با هر نوع و جنسی به داخل تجهیزات جلوگیری می‌کند؛ همچنین از کشیده شدن و پیچ خوردگی اتصالات جلوگیری می‌کند.

بنابراین می‌توانیم بگوییم که در هر محیطی که احتمال افزایش حرارت و ایجاد جرقه و درنهایت آتش‌سوزی وجود دارد؛ حتما بایدکابل ها و سیم‌کشی های تجهیزات و سیستم ها با استفاده از گلندضدانفجار ایمن شده‌باشند؛ تا از آسیب های احتمالی در امان باشیم. در ادامه انواع گلند ضدانفجار و ویژگی ها و کاربردهای آن را مطالعه کنید.

گلند ضدانفجار چیست؟

برای اتصال ابتدا و انتهای کابل‌ها به تجهیزات الکتریکی، قطعه‌ای به نام گلند یا رابط کابل طراحی شده‌است؛ که به عنوان یک رابط در قسمت ورودی کابل ها به داخل تابلو های برق یا جعبه‌های تقسیم و دیگر تجهیزات الکتریکی، قرار می‌گیرد، و به افزایش ایمنی کابل‌ها کمک بسیار زیادی می‌کند.

گلندها از صدمات احتمالی به روکش کابل‌ها جلوگیری می‌کنند. یکی از صدمات جدی که در صورت عدم استفاده از گلند بر روی کابل ها اتفاق می‌افتد؛ زخمی کردن روکش کابل‌ها توسط لبه ی تیز  تابلو‌ می‌باشد؛ که این موضوع ضمن کاهش استقامت و عمر کابل‌ها، باعث کاهش عمر تابلو ها به دلیل عدم حفاظت درست از آن‌ها می‌شود.

گلند ضد انفجار: موارد غیرقابل نفوذ به گلندضدانفجار

گلند ضدانفجار از 5 تا 7 لایه‌ی محافظتی ساخته شده‌است؛ و انتقال جریان الکتریسیته را به راحتی میسر می‌کند؛ و بنابراین با مقاوت بالا در برابر عوامل خارجی، مانع از بروز آتش‌سوزی و انفجار می‌شود.

به طور کلی به محیط‌های دارای گاز قابل اشتعال zone گفته می‌شود. و برای آشنایی با درجه بندی محیط های مستعد آتش‌سوزی ؛ زون ها را  به سه دسته تقسیم می‌کنند؛ که عبارتند از:

  • Zone 0 : محیطی است که گازهای قابل اشتعال یا هیدروکربن زیادی در آن وجود دارد؛ و بنابراین احتمال انفجار و آتش سوزی در آن بسار زیاد است؛ و از پرخطرترین مناطق مستعد آتش‌سوزی می‌باشد.
  • Zone 1 : محیطی است که گازهای قابل اشتعال در آن کمی کم‌تر از زون صفر است؛ و بنابراین خطر آتش‌سوزی و اتفاقات ناگوار این چنینی در آن کمتر است.
  • Zone 2 : محیطی است که مقدار بسیار کمی از گازهای قابل اشتعال یا هیدروکربن در آن وجوددارد؛ ولی این مقدار به صفر نرسیده‌است؛ پس هنوز احتمال خطر در آن وجود دارد. ولی می‌توان گفت که زون 2 ایمن‌ترین محیط در بین محیط‌های مستعد آتش‌سوزی است.

کاربرد گلند ضدانفجار

از گلندهای ضدانفجار در بسیاری از صنایع، مراکز و شرکت‌ها استفاده می‌شود. لیستی از آن‌ها عبارتند از:

  • سیستم های کنترل و تولید جریان برق؛ مثل تابلوهای برق
  • مراکز تولید و انتقال کاز و ترکیبات نفتی مثل پتروشیمی، پالایشگاه و شرکت نفت
  • شرکت ها و مراکزی که با آلاینده‌های اشتعال زا کار می‌کنند؛ مثل …………..
  • سیستم های ابزار دقیق؛ مثل…………..
  • سیستم های ماشین ابزار و کارخانجاتی که دستگاه‌های اتوماتیک تولید می‌کنند؛ مثل……….
  • کارخانه‌های تولید انرژی؛ مثل ………
  • شرکت‌های تولید انواع مواد منفجره

اجزای تشکیل دهنده گلند ضدانفجار

گلندها از اجزای مختلفی تشکیل شده اند که در ادامه به آنها می‌پردازیم.

  • مهره تثبیت کننده
  • واشر آب بندی
  • بدنه و چنگال نگه دارنده
  • واشر محافظ کابل
  • درپوش

انواع گلند ضد انفجار

گلند کابل ضدانفجار که با نام تجاری Explosion-proof cable gland  در دنیا شناخته می‌شود؛ در انواع مختلفی از نظر جنس، سایز و … تولید و عرضه می‌شود؛ که در ادامه به آن می‌پردازیم.

انواع گلند ضدانفجار از نظر مدل

گلند ضد انفجار آرموردار

گلند آرموردار EX بر روی کابل‌های آرموردار (کابل های AWA و SWA ) قابل استفاده است. کابل‌های آرموردار به آن دسته از کابل‌هایی گفته می‌شود که دارای یک لایه‌ی محافظتی از جنس فولاد هستند؛ و وظیفه‌ی آن حفاظت از کابل در برابر فشارهای فیزیکی احتمالی است.

گلند ضد انفجار: قیمت گلند ضدانفجار آرموردار

گلند ضد انفجار بدون آرمور

گلند بدون آرمور XE بر روی کابل های بدون آرمور و بدون محافظ قرار می‌گیرد. گلند‌های بدون آرمور دارای یک قسمت کابل‌گیر می‌باشند و در نمونه های خاص به صورت سفارشی می‌توان گلند ضدانفجار با درجه حفاظت IP 68 تهیه نمود که دو قسمت کابل را محکم می‌کند.

انواع گلند ضدانفجار از نظر اندازه

گلند‌های ضدانفجار برای اینکه بتوانند برای اندازه‌های مختلف کابل برق قابل استفاده باشند؛ درسایزهای مختلفی تولید می‌شوند. بنابراین انتخاب سایز گلندEX براساس قطر کابل انجام می‌شود. اندازه‌های گلندهای موجود در بازار به صورت زیر است:

  • گلند آرموردار و بدون آرمور ضدانفجار سایز M12 الی M100
  • گلند آرموردار و بدون آرمور ضدانفجار سایز PG11 الی PG63
  • گلند آرموردار و بدون آرمور ضدانفجار سایز ۱/۴ اینچ الی ۳ اینچ

انواع گلندکابل از نظر جنس بدنه

گلندکابل پلاستیکی

گلندهای پلاستیکی از جنس پلاستیک پولیمر یا پلی‌آمید می‌باشند؛ و امروزه به عنوان پرمصرف‌ترین گلندها به شمار می‌روند. چرا که برای زون‌های 1 و 2 بسیار کربردی هستند. همچنین در برابر مواد خورنده مانند گریس، اسیدهای‌ضعیف و آب‌نمک بسیار مقاوم بوده؛ و در محیط های بیرون، مانع از نفوذ ذرات گرد وغبار، آب  باران و برف به داخل می‌شود.

گلند ضد انفجار: گلند پلاستیکی

این نوع از گلندها در انواع کابل قدرت، کابل کنترل و ابزار دقیق کاربرد دارد.گلندهای پلاستیکی دارای درجه محافظتی IP68 می‌باشد و همچنین قابلیت انعطاف بالایی دارند؛ و در رنگ ها و سایزهای متفاوت، در بازار وجود دارند.

رنگبندی آنها بر اساس قطر و سایز رزوه انجام می‌شود و در رنگ‌های آبی، قرمز، سفید، مشکی و خاکستری روشن و تیره موجود می‌باشند. همچنین انواع گلندهای پلاستیکی براساس کاربرد آن ها در بازار وجود دارد که عبارتند از:

  • گلند پلاستیکی ضد انفجار
  • گلند پلاستیکی آموردار
  • گلند پلاستیکی کابل دنباله دار
  • گلند پلاستیکی ضد آب

نوع دیگری از گلندهای پلاستیکی به نام گلندهای PVC وجود دارند که از انعطاف پذیری و مقاومت بسیار بالایی برخوردارند و بسیار سبک هستند؛ و در محیط های سخت داخلی وبیرونی بسیار کاربردی هستند.

گلند کابل برنجی با روکش نیکل (Nickel Plated Brass Cable Gland)

گلند برنجی از دسته گلند‌های فلزی است؛ که از آلیاژ برنج، یعنی ترکیب مس و روی ساخته شده‌است. و همچنین روکشی از فلز نیکل به روی آن کشیده شده‌است. از ویژگی های این نوع از گلندها می‌توان به موارد زیراشاره کرد:

  • گلندهای برنجی ضدزنگ هستند.
  • این نوع از گلندها زرد رنگ هستند.
  • مقاومت بالایی در برابر آفتاب و اشعه‌ی فرابنفش دارند.
  • گلندهای برنجی می‌توانند در دمای 40 تا 120 درجه سانتی گراد، به خوبی و بدون اختلال کار کنند.
  • گلند برنجی، در برابر اسیدها، مقاومت بیشتری نسبت به دیگر گلندهای فلزات آهنی دارد.
  • گلندهای برنجی در کارخانجات، ماشین‌آلات و صنایع دریایی، تتجهیزات پزشکی و کنترلی و تجهیزات اندازه گیری کاربردهای وسیعی دارد.
  • گلند برنجی از مقاومت دمایی و فشاری بسیار بالایی برخوردار است.
  • گلند برنجی در هردو نوع آرموردار و بدون‌ آرمور تولید می‌شود.
  • این نوع از گلندها ضد ضربه اند؛ و دارای استحکام زیادی هستند.

گلند ضد انفجار:جدول مقایسه انواع گلند کابل پلاستیکی و فلزی

گلند فولاد ضد زنگ (Stainless Steel)

این نوع از گلندها از دسته گلندهای فلزی هستند؛ که از جنس استنلس استیل یا همان فولادضدزنگ ساخته شده‌اند. گلند فولاد ضد زنگ به دلیل جنس آن، یک نوع غلاف عایق بندی شده و همچنین آب بندی شده به شمار می‌رود. ویژگی های بارز گلند فولاد ضد زنگ عبارتند از:

  • دارای خاصیت مقاومت بالا در برابر مواد خورنده همچون بنزین، الکل، آب نمک و اسیدهای ضعیف
  • داراری درجه حفاظتی IP69 و IP68
  • دارای مقاومت بالا در برابر فشار و دما
  • قابل استفاده در دکل های برق و تلفن، اتوماسیون صنعتی و انرژی های تجدید پذیر
  • تولید شده در هردو نوع آرموردار و بدون‌ آرمور
  • قابل استفاده در مناطق مستعد انفجار (مناطق پرخطر 0، 1 و 2)

گلند کابل آلومینیومی (Aluminum Cable Gland)

از آنجایی که نمونه‌های فلزی گلندهای ضدانفجار در محیط های آزاد دچار زنگ زدگی شدند، تولید کنندگان نوعی از گلندها را با جنس آلومینیومی ساختند که در هر دو محیط‌ داخلی و باز کاربرد داشته باشند. گلندهای کابل آلومینیومی با درجه حفاظتی IP40، دارای مقاومت بسیار بالایی در برابر رطوبت، حرارت، گردو غبار و فشار زیاد هستند.

این کابل ها در واقع  تکمیل کننده‌ی لوله های فلکسی هستند که از مهمترین و پرکاربردترین تجهیزات در فضای باز با تابش نور خورشید و بارش باران و برف است.به طور دقیق‌تر می‌توانیم بگوییم که گلندهای آلومینیومی رابط لوله های فلکسی و تابلو یا جعبه تقسیم هستند. از این رو به گلندهای آلومینیمی گلندهای فلکسی یا دوپیچ گفته می‌شود. البته گلند های تک پیچ هم در بازار موجود است.

گلند ضد انفجار:جدول مقایسه انواع گلند کابل پلاستیکی و فلزی

انواع گلند از نظر سایز و رزوه

قبل از این که در مورد سایز های گلندها و رزوه آن‌ها توضیح بدهیم لازم میدانیم یک تعریف کلی از رزوه داسته باشیم؛ تا متوجه شویم که رزوه دقیقا چیست؟

گلند ضد انفجار: تعریف رزوه

رزوه ها بر اساس معیار های متفاوتی دسته بندی می‌شود که عبارتند از:

  • نر یا ماده بودن
  • چپ گرد یا راست گرد بودن
  • صاف یا مخروطی بودن
  • جهت مارپیچ
  • قطر رزوه

همچنین انواع استانداردهای رزوه بر اساس کشور های مختلف از جمله استاندارد اروپا بریتانیا (BSP)، استاندارد آمریکا (NPT)، استاندارد آمریکا بریتانیا کانادا (UNF) و استاندارد رزوه ایزومتریک (M) موجود می‌باشد که اساس سایز بندی گلندها به شمار می‌رود؛ و در ادامه به آن‌ها میپردازیم.

گلند ضد انفجار: انواع گلند از نظر سایز و رزوه

گلند نوع PG

گلند PG بر طبق استاندارد  «DIN 40430» کشور آلمان تولید شده‌است؛ و در هر دو نوع گلندهای فلزی و پلاستیکی موجود می‌باشد. وقتی بر روی گلندهای PG نگاه می‌کنیم، بعد از PG یک عدد بر حسب میلیمتر نوشته شده است؛ که نشاندهنده‌ی حداکثر قطر کابل عبوری از آن گلند است. گلندهای فلزی PG در هر دو نوع رزوه بلند و کوتاه وجود دارد و ویژگی های آن به شرح زیر است:

  • دارای درجه حفاظتی IP68
  • استحکام و مقاومت بالا در شرایط سخت برای مدت زمان زیاد
  • مقاوم در درجه حرارت از 20- تا 100+ درجه سانتی گراد

گلند متریک(M)

این نوع از گلندها براساس سایز رزوه که بر روی تابلو یا جعبه تقسیم است؛ کد گذاری و دسته بندی می‌شوند. بر روی گلندهای متریک، عددی بعد از M نمایش داده شده‌است؛ که در واقع سایز قطر خارجی رزوه بر اساس میلیمتر است. این گلند ها بر اساس استاندارد ISO (سازمان بین‌المللی استانداردسازی) ساخته شده‌است؛ و از متداول ترین نوع رزوه پیچ‌ها می‌باشد. همچنین سایز بندی گلندهای متریک در هر دو جنس گلندهای فلزی و پلاستیکی موجود است.

گلند نوع NPT

این نوع از گلندها که طبق استانداردهای بین المللی لوله و اتصالات آمریکا (NPT) تولید شده‌اند؛ بر اساس اینچ سایزبندی می‌شوند. مانند آنچه در بالا گفته شد؛ عدد بعد از NPT نشان دهنده‌ی قطر خارجی پیچ بر حسب اینچ است. گلندهای نوع NPT در دو نوع صاف و مخروطی در دسترس هستند؛ و مقاومت، استحکام و قابلیت آب بندی بسیار بالایی دارند.

گلند نوع G

این نوع از گلندها طبق استانداردهای BSP (استاندارد اروپا، بریتانیا) پیچ ها می‌باشد؛ و روش اتصال رزوه در گلندهای نوع G به صورت نر و مادگی است. هچنین همانطور که می‌دانید روی این نوع از گلندها عددی بعد از نشانه G نوشته شده است؛ که این عدد قطر خارجی پیچ را بر حسب اینچ نمایش می‌دهد.