تجهیزات ضد انفجار یا Explosion Proof که به اختصار EX نیز گفته می شود به تجهیزاتی گفته می شود که در محیط های مستعد خطر (مکانهایی که از گاز و بخارات مشتقات نفت یا هر المانی که باعث انفجار یا آتش می گردد) میتوان به راحتی نصب و استفاده نمود. تجهیزات ضد انفجار جهت استفاده در مناطق مستعد خطر باید دارای گواهیهای بین المللی مانند ATEX یا IEC EX باشند که این گواهی نامهها معمولا توسط شرکتهای ذیصلاح مانند Nemko و… صادر می گردد و عموما تجهیزاتی که این گواهی نامه را نداشته باشند در صنایع مورد استفاده قرار نمی گیرند. شرکتهای تولیدی این تجهیزات در بخش داخلی همانند ماشین سازی شمال پیروز، نور محور فارس، آلکا، داریان و توان عمران میباشند و در بخش کشورهای خارجی شرکتهایی همچون WAROM ،CEAG ،STAHL ،CORTEM ،WOLF و… تولید کننده تجهیزات ضد انفجار میباشند. در حال حاضر متدهای مختلفی توسط موسسات و سازمانها جهت ضد انفجار کردن تجهیزات صنعتی ارائه شدهاست. برای این منظور از روشهای بسیار متنوعی جهت جلوگیری از ایجاد جرقه و انتشار شعله به بیرون از تجهیز استفاده میشود که شامل روشهای زیر است: محفظه ضد شعله (Ex d (Flameproof Enclosure حفاظت ایمنی مضاعف Ex e (increased Safety) حفاظت ایمنی ذاتی Ex i (Intrinsic Safety) حفاظت ایجاد فشار Ex p (Pressurized Enclosure) حفاظت غوطه ور در روغن Ex o (Oil-immersed Apparatus) حفاظت پر کردن با پودر Ex q (Powder Filling) حفاظت کپسول کردن Ex m (Encapsulation) روش حفاظت بدنه غیر آتش زا Ex n (Non-incendiary) حفاظت ویژه Ex s (Special Protection) اطلاعات کاربردی محصولاتی که در محیطهای دارای ریسک انفجار استفاده میشوند، با توجه به ماهیت، مشخصات فنی، عملکرد و موقعیت مورد نظر برای نصب محصول با درنظر گرفتن درجه، نوع یا انواع حفاظت، طراحی ضد انفجار برای آنها انجام می شود. هر تجهیزی که قرار است در محیطهای طبقهبندی ATEX نصب شود باید سطح مشخصی از حفاظت را که در قانون به صورت مخفف EPL (Equipment protection level) مشخص شده، رعایت کند. EPL یا سطح حفاظت یک تجهیز با در نظر گرفتن مقررات فنی به دست می آید که نوع حفاظت را مشخص میکند. روشهای مختلفی از حفاظت وجود دارند که برخی ریشههای تاریخی دارند و برخی جدیدتر هستند. اتکس از مهمترین استانداردهای طبقهبندی محیطهای صنعتی، که برگرفته از عبارت ATmospheres EXplosives میباشد. در استاندارد EX از لحاظ خطر وقوع آتشسوزی و انفجار، محیطهای صنعتی را دستهبندی میکند، سپس هر محصولی که توسط اتکس موردتایید قرار بگیرد، یک کد دریافت میکند. این کد تعیین میکند که ایمنی محصول، مناسب برای استفاده در هرکدام از این زونهاست. به طور کلی در استاندارد ATEX تجهیزات به دو گروه 1 و 2 تقسیم میشوند. گروه اول: تجهیزاتی که در معادن زیرزمینی استفاده میشوند. گروه دوم: دستگاهها و تجهیزاتی که در سایر مناطق به جز معدن استفاده میشوند. در صنعت و محیطهای کاری، انفجار به عنوان یکی از خطرات بزرگ تلقی میشود. مناطقی که در آنها خطر انفجار وجود دارد، به مناطق خطرناک معروف هستند. شناسایی این مناطق خطرناک و تحلیل دقیق آنها، از اهمیت بسیاری برخوردار است. با در نظر گرفتن عوامل اساسی نظیر ترکیبهای انفجاری، میزان اکسیژن در محیط، وجود منابع اشتعال و شرایط عملیاتی، میتوان اقدامات احتیاطی مناسبی انجام داد تا از وقوع انفجار و آتشسوزی جلوگیری کرد. بر اساس طبقه بندیها، این منطقهها zone0، zone1 و zone2 شناسایی و مدیریت میشوند. که بنا بر طبقهبندی این مناطق کاری تجهیزات مناسب هر منطقه برای پیشگیری از انفجار تهیه شده است. جهت جلوگیری از وقوع انفجار در صنایعی که در مجاورت گازها، مایعات و ذرات قابل انفجار هستند، محیطهای کاری و تجهیزات مورد استفاده آنها باید از استانداردهای معینی برخوردار باشند. تجهیزات ضد انفجار تجهیزاتی هستند که به نحوی طراحی شده اند تا از ایجاد جرقه یا دمای زیاد در محیطهای صنعتی مستعد انفجار از جمله صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، صنایع شیمیایی، صنایع چاپ و غیره جلوگیری کنند. درک صحیح مقررات، استانداردها و دستورالعملهای مشخص شده توسط سازمانهای معتبر استاندارد مانند IEC، CENELEC، BSI و رعایت دستورالعملهای تدوین شده توسط موسساتی نظیر ATEX، IECEx، UL و دیگر سازمانهای فعال در این حوزه میتواند در کاهش حوادث این صنایع نقش بسزایی داشته باشد. آشنایی با این دستورالعملها و انواع مختلف ضد انفجار کردن تجهیزات (Exd, Exi, Exe,…) و انتخاب صحیح تجهیزاتی نظیر باکسها و پنلهای ضدانفجار، روشناییهای ضد انفجار و تجهیزات ابزاردقیق ضد انفجار و همچنین مشخص کردن مناطق پرخطر و زونهای انفجاری و رعایت اصول کار در مجاورت مواد قابل اشتعال نیز از مواردی است که باید توسط افراد در صنایع مستعد خطر انفجار مورد توجه بسیار قرار گیرد. دیاگرام شماتیک نصب تجهیزات ضد انفجار شکل روبرو دیاگرام شماتیک نصب تجهیزات ضد انفجار را نشان می دهد. در این شکل انواع محصولات ضد انفجار از قبیل باکس ضد انفجار، چراغهای ضد انفجار، پروژکتور ضد انفجار، انواع کلید ضد انفجار و … نشان داده شده است. تجهیزات ضد انفجار با توجه به این دیاگرام در محیطهای مستعد انفجار نصب میگردند. لذا قبل از سفارش هر گونه کالا به نوع محصول و تجهیزات جانبی که باید در کنار تجهیزات اصلی تهیه نمایید دقت فرمایید. به طور مثال نصب روشنایی ضد انفجار در محیط گازی ایستگاه تقلیل فشار گاز به کارشناسان ما اعلام شده است. با توجه به این دیاگرام در خواست به صورت ذیل جواب داده شده است. نوع روشنایی: مهتابی ضد انفجار CEAG تجهیزات جانبی: گلند ضد انفجار جانکشن باکس ضد انفجار کلید تکفاز ضد انفجار سوکت پلاگ ضد انفجار کلید ضد انفجار برای اطلاعات بیشتر با کلیک بر روی هر نشان به صفحه محصول مورد نظر هدایت میشوید. همچنین میتوانید در ساعات اداری با کارشناسان ما تماس بگیرید و جهت هرگونه مشاوره اقدام فرمایید. https://10sanat.com/wp-content/uploads/2023/08/Brand-page-300×200.jpg
انواع محصولات ضد انفجار
محصولاتی که از استانداردهای ضد انفجار تبعیت کنند، ضد انفجار محسوب میشوند. این محصولات طیف وسیعی از کالاهایی مانند تلفن ضد انفجار، انواع مختلف چراغها، مهتابیها ، باکسها، آژیر و … را شامل میشود. این تکنولوژی از اهمیت زیادی برخوردار است و در صنایع نفت و گاز، پتروشیمیها، پالایشگاهها، شرکتهای دارویی، خودروسازی و معادن نفش مهمی را ایفا میکند. در زیر میتوانید محصولات ضد انفجار که به دستههای مختلف تقسیمبندی شدهاند را مشاهده نمایید. روشنایی ضد انفجار باکس / پنل ضدانفجار کلید و پریز ضدانفجار تهویه ضدانفجار تجهیزات هشدار ضدانفجار تجهیزات نصب
تجهیزات ضدانفجار با گواهینامههای معتبر بینالمللی
تجهیزات ضد انفجار یا Explosion Proof که به اختصار EX نیز گفته میشود، به تجهیزاتی گفته میشود که در محیطهای مستعد خطر (مکانهایی که از گاز و بخارات مشتقات نفت یا هر المانی که باعث انفجار یا آتش میگردد) میتوان بهراحتی نصب و استفاده نمود. تجهیزات ضد انفجار جهت استفاده در مناطق مستعد خطر باید دارای گواهیهای بینالمللی مانند ATEX یا IEC EX باشند که این گواهینامهها معمولاً توسط شرکتهای ذیصلاح مانند Nemko و… صادر میگردد و عموماً تجهیزاتی که این گواهینامه را نداشته باشند در صنایع مورد استفاده قرار نمیگیرند. شرکتهای تولیدی این تجهیزات در بخش داخلی همانند ماشینسازی شمال پیروز، نور محور فارس، آلکا، داریان و توان عمران میباشند و در بخش کشورهای خارجی شرکتهایی همچون WAROM ،CEAG ،STAHL ،CORTEM ،WOLF و… تولیدکننده تجهیزات ضد انفجار هستند.
در حال حاضر متدهای مختلفی توسط مؤسسات جهت ضد انفجار کردن تجهیزات صنعتی ارائه شدهاست: محفظه ضد شعله (Ex d)، حفاظت ایمنی مضاعف (Ex e)، حفاظت ایمنی ذاتی (Ex i)، حفاظت ایجاد فشار (Ex p)، حفاظت غوطهور در روغن (Ex o)، حفاظت پر کردن با پودر (Ex q)، حفاظت کپسول کردن (Ex m)، روش حفاظت بدنه غیر آتشزا (Ex n) و حفاظت ویژه (Ex s).
محصولاتی که در محیطهای دارای ریسک انفجار استفاده میشوند، با توجه به ماهیت، مشخصات فنی، عملکرد و موقعیت نصب با در نظر گرفتن درجه و نوع حفاظت، طراحی ضد انفجار برای آنها انجام میشود. هر تجهیزی که در محیطهای طبقهبندی ATEX نصب شود باید سطح مشخصی از حفاظت (EPL) را رعایت کند.
اتکس برگرفته از عبارت ATmospheres EXplosives از مهمترین استانداردهای طبقهبندی محیطهای صنعتی است. استاندارد EX محیطها را از لحاظ خطر وقوع آتشسوزی دستهبندی کرده و برای هر محصول تاییدشده کدی صادر میکند که ایمنی استفاده در هر زون را تعیین مینماید.
در صنعت، مناطقی که در آنها خطر انفجار وجود دارد به مناطق خطرناک معروف هستند. با شناسایی عوامل نظیر ترکیبهای انفجاری و شرایط عملیاتی، مناطق بر اساس دستهبندیهای Zone 0, Zone 1 و Zone 2 مدیریت شده و تجهیزات مناسب با هر منطقه انتخاب میشوند.
شکل دیاگرام شماتیک نصب تجهیزات ضد انفجار را نشان میدهد. در این تصویر انواع محصولات ضد انفجار از قبیل باکس ضد انفجار، چراغهای ضد انفجار، پروژکتور، انواع کلید ضد انفجار و... نشان داده شده است.
تجهیزات ضد انفجار با توجه به این دیاگرام در محیطهای مستعد نصب میگردند؛ لذا قبل از ثبت هرگونه سفارش به نوع محصول و تجهیزات جانبی لازم دقت فرمایید.
محصولاتی که از استانداردهای ضد انفجار تبعیت کنند، در این دسته قرار میگیرند. این تجهیزات طیف وسیعی از اقلام نظیر تلفن، انواع چراغها، مهتابی، باکسها و آژیرهای ضد انفجار را شامل میشوند.