اسکنر شعله ضدانفجار (Explosion-Proof Flame Scanner)
اسکنر شعله ضدانفجار حسگری تخصصی برای نظارت پیوسته بر حضور و کیفیت شعله در مشعل‌ها و کوره‌های صنعتی است. برخلاف «دتکتور شعله» ناحیه‌ای که برای کشف آتش آزاد در محوطه‌ها به‌کار می‌رود، اسکنر شعله به‌صورت دید مستقیم به ناحیه احتراق نگاه می‌کند و با تحلیل الگوی نوری UV/IR و ریتم فلیکر شعله، وضعیت وجود،پایداری شعله را به سامانه‌های BMS/ESD گزارش می‌دهد. در محیط‌های دارای گازها و بخارات قابل‌اشتعال، بدنه و مدار اسکنر باید مطابق فلسفه‌های حفاظت Ex (مانند Ex d یا Ex ia) طراحی و دارای گواهی ATEX/IECEx برای Zone 1/2 باشد تا هم ایمن کار کند و هم تداوم تولید را تضمین نماید.

اسکنر شعله چیست و چگونه کار می‌کند؟
• ماهیت سیگنال: تحلیل طیفی (UV حدود 180 تا 260 نانومتر، IR پیرامون 4.3 میکرون مرتبط با CO₂) به‌همراه ریتم فلیکر شعله (تقریباً 1 تا 20 هرتز).
• منطق تصمیم: تشخیص وجود/عدم وجود شعله، افت کیفیت احتراق یا اشتعال غلط، با خروجی رله‌ای Fail-Safe، 4–20 mA و در برخی مدل‌ها HART/Modbus.
• کاربردها: بویلرها، هیترها و کوره‌های فرآیندی، توربین‌های گازی، ری‌هیترهای پالایشگاهی، فلر، زباله‌سوزها.

تفاوت اسکنر شعله و دتکتور شعله
• اسکنر شعله: دید مستقیم داخل محفظه احتراق یک مشعل مشخص؛ خروجی برای اینترلاک ایمنی سوخت (BMS/ESD).
• دتکتور شعله: پوشش ناحیه‌ای برای کشف آتش در سالن یا محوطه؛ خروجی برای سیستم F&G و اعلان حریق.

انواع اسکنر شعله ضدانفجار (بر اساس طیف)
• UV فقط: پاسخ خیلی سریع؛ مناسب گازهای تمیز؛ ممکن است به جرقه،جوشکاری حساس باشد.
• IR فقط: مقاوم‌تر در برابر منابع UV مزاحم؛ مناسب سوخت‌های مایع/سنگین با تابش IR قوی.
• UV/IR ترکیبی و چندطیفی (دو IR یا سه IR): تفکیک‌پذیری بالاتر، کاهش آلارم کاذب، ایمنی عملکردی بهتر.

استانداردها و کلاس‌بندی Ex
• گواهی‌ها : ATEX/IECEx (و در برخی پروژه‌ها UL/CSA) با مارکینگ‌هایی مانند II 2G Ex d IIC T4/T5 Gb یا Ex ia IIC T6 Ga/Gb.
• زون و گروه گاز : معمولاً Zone 1 یا 2 و گروه IIC/IIB بسته به محیط؛ درجه حفاظت IP66/IP67 برای آب و گردوغبار.
• ایمنی عملکردی : بسیاری از مدل‌ها دارای ارزیابی SIL2 یا SIL3 برای حلقه‌های ایمنی هستند.

جدول مقایسه کوتاه انواع اسکنر

نوع

محیط مناسب

مزیت

محدودیت

نمونه کاربرد

UV

گازهای تمیز

بسیار سریع

حساسیت به UV مزاحم

مشعل‌های گازی

IR

سوخت مایع/سنگین

مقاوم‌تر به مزاحمت

کندتر از UV

کوره‌های نفت کوره

UV/IR

محیط‌های متغیر

کاهش آلارم کاذب

قیمت بالاتر

ری‌هیتر/فرآیندهای چندسوخته

چندطیفی (2IR/3IR)

شرایط سخت

تفکیک‌پذیری عالی

پیچیدگی بیشتر

توربین‌ها/High Integrity

سوالات متداول (FAQ)

اسکنر شعله ضدانفجار تجهیزی برای نظارت پیوسته بر کیفیت شعله در محیط‌های صنعتی است. این دستگاه از تحلیل طیفی UV و IR برای تشخیص وجود و پایداری شعله استفاده می‌کند.

اسکنر شعله به‌طور مستقیم داخل محفظه احتراق مشعل را مشاهده می‌کند، در حالی که دتکتور شعله به‌طور ناحیه‌ای برای شناسایی آتش در محوطه‌های گسترده‌تر به‌کار می‌رود.

اسکنر شعله ضدانفجار در مشعل‌ها، کوره‌ها، بویلرها، هیترها، فلرها، و توربین‌های گازی برای نظارت بر کیفیت شعله و جلوگیری از خطرات آتش‌سوزی کاربرد دارد.

اسکنرهای شعله می‌توانند از طیف‌های فقط UV ، IR ، یا ترکیب UV/IR برای بهبود عملکرد و کاهش آلارم‌های کاذب استفاده کنند.

اسکنرهای شعله ضدانفجار باید دارای گواهی‌های ATEX و IECEx برای محیط‌های خطرناک باشند و معمولاً در زون‌های 1 یا 2 و با گروه گازی IIC/IIB طراحی می‌شوند.

نوع اسکنر شعله باید با توجه به نوع سوخت (گاز، مایع، یا چندسوخته)، محیط (تمیز یا سخت)، و نیاز به کاهش آلارم‌های کاذب انتخاب شود.