آژير ضد انفجار

آژیر ضد انفجار اعلام حریق یا Ex Sounder یکی از تجهیزات هشداردهنده در سیستم اعلام حریق است که برای استفاده در محیط‌های مستعد انفجار طراحی می‌شود. این تجهیز پس از دریافت فرمان از پنل اعلام حریق، با تولید هشدار صوتی استاندارد، افراد حاضر در محیط را از وقوع حریق، نشت گاز یا شرایط اضطراری آگاه می‌کند تا فرآیند تخلیه یا واکنش ایمن در سریع‌ترین زمان انجام شود.

برخلاف آژیرهای معمولی، آژیر ضد انفجار برای نصب در فضاهایی مانند صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، پالایشگاه‌ها، رنگ‌سازی، انبار مواد شیمیایی، سیلوها و محیط‌های دارای گرد و غبار قابل اشتعال طراحی شده و باید دارای گواهی‌های معتبر ATEX یا IECEx باشد. این موضوع باعث می‌شود تجهیز بتواند در Zone 1، Zone 2، Zone 21 و Zone 22 با ایمنی مناسب کار کند.

تفاوت آژیر ضد انفجار با آژیر فلاشر ضد انفجار

آژیر ضد انفجار فقط هشدار صوتی ایجاد می‌کند، در حالی که آژیر فلاشر ضد انفجار ترکیبی از صدا و هشدار نوری است.

در محیط‌هایی که سطح نویز بالا است یا دید محدود وجود دارد، استفاده از Sounder Beacon ضد انفجار انتخاب مناسب‌تری خواهد بود، زیرا علاوه بر صدا، از طریق نور فلاشر نیز هشدار را منتقل می‌کند.

چه زمانی آژیر تنها کافی است؟

• فضاهای صنعتی با دید مناسب
• نقاطی که نویز محیط کنترل‌زده است
• پروژه‌هایی که هشدار بصری جداگانه در آن‌ها پیش‌بینی شده است

چه زمانی آژیر فلاشر ضد انفجار بهتر است؟

• محیط‌های پر سر و صدا
• سوله‌ها و فضاهای باز صنعتی
• نواحی با دید محدود
• مکان‌هایی که کارکنان از تجهیزات حفاظت شنوایی استفاده می‌کنند

آژیر ضد انفجار در چه محیط‌هایی استفاده می‌شود؟

آژیرهای Ex برای محیط‌هایی کاربرد دارند که احتمال حضور گاز، بخار یا گرد و غبار قابل اشتعال در آن‌ها وجود دارد. به همین دلیل انتخاب محصول باید حتماً بر اساس Zone بندی محیط انجام شود.

کاربرد در Zone 1 و Zone 2

برای فضاهایی که احتمال حضور گاز یا بخار قابل اشتعال وجود دارد، از آژیرهای ضد انفجار دارای گواهی مناسب برای Zone 1 یا Zone 2 استفاده می‌شود.

کاربرد در Zone 21 و Zone 22

در محیط‌هایی که با گرد و غبار قابل اشتعال مواجه هستیم، مانند برخی صنایع غذایی، سیلوها، آردسازی، چوب و مواد پودری، آژیر باید برای Zone 21 یا Zone 22 انتخاب شود.

استانداردها و گواهی‌های مهم در انتخاب آژیر ضد انفجار

• ATEX: استاندارد ATEX یکی از مهم‌ترین مراجع برای تجهیزات مورد استفاده در محیط‌های انفجاری در بازار اروپا است. وجود این گواهی نشان می‌دهد تجهیز برای کار در نواحی خطرناک آزمون و تایید شده است.
• IECEx: یک سیستم بین‌المللی برای ارزیابی و صدور تاییدیه تجهیزات ضد انفجار است و در بسیاری از پروژه‌های صنعتی و نفت و گاز اهمیت زیادی دارد.
• EN 54-3: اگر تجهیز برای کاربرد اعلام حریق استفاده می‌شود، انطباق با EN 54-3 از نظر عملکرد صوتی، الگوهای هشدار و الزامات آزمون اهمیت ویژه‌ای دارد.

هنگام خرید آژیر ضد انفجار به چه نکاتی توجه کنیم؟

انتخاب آژیر ضد انفجار باید بر اساس شرایط واقعی پروژه انجام شود. مهم‌ترین پارامترها عبارت‌اند از:

1) سطح فشار صوتی یا SPL

شدت صدای آژیر باید متناسب با نویز پس‌زمینه محیط انتخاب شود تا هشدار به‌وضوح شنیده شود. در محیط‌های بسیار پر سر و صدا، ممکن است نیاز به SPL بالاتر یا استفاده از آژیر فلاشر ضد انفجار باشد.

2) سازگاری با پنل اعلام حریق

باید مشخص شود تجهیز با سیستم متعارف یا آدرس‌پذیر شما سازگار است و ولتاژ کاری آن با طراحی پروژه همخوانی دارد. بسیاری از مدل‌ها با 24VDC کار می‌کنند، اما در برخی پروژه‌ها مدل‌های AC نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.

3) تعداد تُن‌ها و قابلیت تنظیم

داشتن چند الگوی هشدار، امکان تنظیم حجم صدا و در برخی مدل‌ها قابلیت Sync برای همگام‌سازی چند آژیر، از نکات مهم انتخاب است.

4) شرایط محیط نصب

• داخلی یا فضای باز بودن
• وجود رطوبت و باران
• احتمال خوردگی
• دمای محیط و وجود گرد و غبار یا بخارات خورنده

5) گواهی‌های فنی

برای محیط‌های خطرناک، وجود ATEX یا IECEx ضروری است و در کاربرد اعلام حریق، توجه به EN 54-3 نیز اهمیت زیادی دارد.

 جدول راهنمای انتخاب آژیر ضد انفجار

قیمت آژیر ضد انفجار به چه عواملی بستگی دارد؟

قیمت آژیر ضد انفجار اعلام حریق به عوامل متعددی وابسته است و معمولاً بدون بررسی مشخصات فنی پروژه نمی‌توان عدد دقیقی ارائه کرد. مهم‌ترین عوامل اثرگذار عبارت‌اند از:

• نوع فناوری: الکترونیکی، مکانیکی یا Voice
• شدت صدا و کیفیت خروجی و تعداد تُن‌ها
• وجود فلاشر یا هشدار نوری جانبی
• نوع گواهی‌های معتبر بین‌المللی (ATEX / IECEx)
• درجه حفاظت IP و متریال به کار رفته در بدنه (GRP یا SS316)
• برند سازنده، کشور تولیدکننده و لوازم جانبی ضدخوردگی

اگر پروژه شما در محیط‌های نفت، گاز، پتروشیمی یا صنایع دارای گرد و غبار قابل اشتعال اجرا می‌شود، پیشنهاد می‌شود قبل از خرید، مشخصات ناحیه خطرناک و نیاز سیستم اعلام حریق به‌صورت دقیق بررسی شود.

سوالات متداول درباره آژیر ضد انفجار