دتکتور گاز General Monitors Ultima X Series

سری Ultima X از برند MSA Safety (شناخته‌شده در بازار با سابقه‌ی General Monitors) برای پایش پیوسته‌ی گازهای خطرناک در محیط‌های صنعتی طراحی شده است. این خانواده شامل سه نسخه اصلی است:
Ultima XE با بدنه‌ی استنلس‌استیل 316 و طراحی ضدانفجار برای مناطق خطرناک؛ Ultima XA با بدنه پلی‌کربنات NEMA 4X برای محیط‌های عمومی؛ و Ultima XIR با سنسور مادون‌قرمز برای گازهای قابل اشتعال با پایداری طولانی‌مدت. همه‌ی مدل‌ها خروجی ۴–۲۰ mA دارند و امکان HART برای تنظیم، عیب‌یابی و کالیبراسیون از راه خط سیگنال فراهم است. فناوری DuraSource™ به افزایش عمر سنسور کمک می‌کند و سنسورهای هوشمندِ قابل‌تعویض (SafeSwap) بدون نیاز به از کار انداختن منطقه قابل جایگزینی هستند.

نکته‌ی ایمنی مهم: نسخه‌ی XIR (مادون‌قرمزِ قابل‌اشتعال) هیدروژن را تشخیص نمی‌دهد و برای پایش H₂ نباید استفاده شود؛ نسخه استاندارد XIR همچنین برای استیلن مناسب نیست و این گاز می‌تواند عملکرد حسگر را تضعیف کند. برای این گازها از سنسورهای دیگر سری Ultima X استفاده کنید.

ویژگی‌ها و مشخصات فنی

• کاربری و گازها: اکسیژن، سمی‌ها (PPM)، گازهای قابل‌اشتعال (%LEL). روش‌های آشکارسازی: الکتروشیمیایی، کاتالیتیک (pellistor)، مادون‌قرمز (XIR).
• خروجی‌ها و پروتکل‌ها: ۴–۲۰ mA (دو سیمه برای O₂/سمی بدون رله؛ سه‌سیمه برای قابل‌اشتعال یا مدل‌های دارای رله). گزینه‌ی HART روی ۴–۲۰ mA.
• رله‌های داخلی (اختیاری): ۳ آلارم + ۱ Fault (۵A@220VAC)
• محفظه و درجه حفاظت:
• XE/XIR: استنلس‌استیل 316، Type 4X / IP66، چند ورودی ¾” NPT یا 25mm، ضدانفجار برای Class I Div 1/2, Groups A–D و Class II Div 1, Groups F & G
• XA: پلی‌کربنات NEMA 4X برای محیط‌های غیرانفجاری.
• محدوده دمای کاری (تیپیک): °C 60+ تا °C 40− (با تفاوت وابسته به نوع سنسور). رطوبت تا 95% بدون میعان.
• پاسخ‌دهی سریع: نمونه T90 برای قابل‌اشتعال‌های IR تا ~۲ ثانیه؛ برای اکسیژن/سمی‌ها معمولاً زیر ۳۰ ثانیه.

راهنمای نصب و نکات اجرایی

• جهت‌گیری سنسور: سنسورهای الکتروشیمیایی،کاتالیتیک را عمودی با ورودی رو به پایین نصب کنید تا از تجمع مایع و ذرات جلوگیری شود. سنسور XIR را افقی نصب کنید تا از انسداد پرتو جلوگیری شود.
• ارتفاع نصب: براساس چگالی گاز (نزدیک کف برای گازهای سنگین‌تر از هوا و نزدیک سقف برای سبک‌ترها) و محل‌های نشتی محتمل. نمایشگر را در دید کاربر نگه دارید.
• سیم‌کشی:o دو سیمه ۴–۲۰ mA برای O₂/سمی بدون رله؛ سه‌سیمه برای قابل‌اشتعال‌ها یا وقتی رله/LED فعال است.o HART روی دو یا سه سیمه نیاز به ترمینیشن ۲۳۰–۵۰۰ اهم دارد.
• Remote Sensor Module: ماژول سنسورِ دور از ترنسمیتر (XA/XE/XIR) تا طول کابل مجاز؛ تیوب ¼” برای گاز کالیبراسیون به محل سنسور متصل بماند.
• ممنوعیت‌ها و هشدارها: دستگاه‌های General-Purpose را در محیط‌های دارای مخلوط قابل‌انفجار نصب نکنید؛ سنسور را رنگ نکنید و در معرض لرزش و تابش مستقیم شدید قرار ندهید.

نکات مهم پیش از خرید و راهنمای قیمت

1. الزامات ایمنی پروژه: تطابق با ATEX/IECEx یا Class/Division، دمای محیط، گروه گازی، و IP/Type 4X.
2. انتخاب مدل:o محیط خطرناک = XE/XIR؛ محیط عمومی = XA.o نیاز به پایداری بلندمدت و کاهش کالیبراسیون = XIR؛ نیاز به تشخیص H₂/استیلن = XE با سنسور مناسب نه XIR.
3. اینترفیس و مانیتورینگ: ۴–۲۰ mA، HART، رله‌های آلارم.
4. نصب و سرویس: دسترسی به نقطه‌ی تزریق گاز تست، فضای کافی برای باز و بسته کردن محفظه، و برنامه کالیبراسیون دوره‌ای.
5. قیمت: بهای سری Ultima X به نوع بدنه (SS316 در XE/XIR گران‌تر از پلی‌کربنات در XA) ، نوع سنسور (IR معمولاً گران‌تر از کات/الکتروشیمیایی) ، وجود HART،رله‌ها،Remote و گواهی‌ها وابسته است.برای برآورد دقیق قیمت، پیکربندی سنسور (نوع گاز،رنج)، بدنه، پروتکل، اکسسوری و تعداد را اعلام کنید تا درخواستی دقیق تنظیم شود.

سوالات متداول (FAQ)

1) آیا Ultima X برای Zone 1/2 یا Class I Div 1 مناسب است؟مدل‌های XE/XIR ضدانفجار با IP66/Type 4X برای مناطق خطرناک طراحی شده‌اند؛ XA برای محیط‌های عمومی است.
2) آیا XIR هیدروژن را می‌بیند؟خیر؛ برای H₂ از حسگرهای دیگر سری XE/XA استفاده کنید.
3) دوره‌ی کالیبراسیون چقدر است؟MSA انجام کالیبراسیون‌های دوره‌ای را توصیه می‌کند (بازه وابسته به سنسور و شرایط). دستورالعمل دقیق در راهنمای رسمی آمده است.
4) آیا می‌توان سنسور را بدون خاموشی منطقه عوض کرد؟بله، طراحی SafeSwap امکان تعویض سنسور در مناطق خطرناک را می‌دهد (طبق دستورالعمل).
5) چه خروجی‌هایی دارم؟۴–۲۰ mA (دو،سه سیمه)، گزینه HART، و رله‌های آلارم،Fault اختیاری.
6) برای استیلن چه کنم؟نسخه‌ی استاندارد XIR برای استیلن مناسب نیست؛ برای این گاز از حسگرهای دیگر سری استفاده کنید.